← Şizoanaliz ekolüne dön

déterritorialisation

Fransızca
EN deterritorialization
TR yersizyurtsuzlaşma
FelsefeSosyolojiToplum teorisiPratikToplumsal ilişkiler
Kavram açıklaması

Yersizyurtsuzlaşma, bir düzenlemeyi belirli alışkanlıklara, kodlara veya ilişkilere sabitleyen bağların çözülmesini adlandırır. Deleuze ve Guattari’de yalnızca coğrafi yer değiştirme değildir. Aynı yerde kalan bir topluluğun çalışma, konuşma veya aidiyet biçimleri de değişebilir.

Anti-Oedipus, kapitalizmi emek ve para akışlarının önceki bağlarından çözülmesi üzerinden tartışır. Bu çözülme sınırsız serbestlik üretmez; akışlar yeni hesaplama ve denetim biçimlerine bağlanabilir. Yeniden-yerliyurtlulaşma bu yüzden kavramın sürekli eşlikçisidir.

Bin Yayla, bu hareketleri farklı düzenlemeler ve ölçekler içinde araştırır. Yeni bir iletişim aracının eski bir konuşma düzenini bozması, açılan imkânların yeni kurallarla tekrar sınırlandırılmasıyla birlikte incelenebilir. Her değişim aynı yönde veya aynı hızda gerçekleşmez.

Kavram göçün yaşanmış bütün boyutlarının yerine geçen genel bir etiket olarak kullanılmamalıdır. Hangi bağın çözüldüğü, neyin başka bir ilişkiye taşındığı ve hangi yeni sınırlamanın oluştuğu belirtilmelidir. Böylece dönüşümün özgürleştirici veya tahakküm üreten sonuçları ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Metis Academia hakkındaKaydın son düzenlenmesi: 19.10.2026Düzenlenme tarihi, kaynakların ayrıca doğrulandığı anlamına gelmez.