Walter Benjamin, enstitüyle yakın entelektüel ve maddi ilişkileri bulunan bağımsız bir düşünürdür; kalıcı kurumsal üyeliği varsayılmamalıdır. Sanatın teknik yeniden üretimi, modern kent deneyimi, anlatı ve tarih üzerine çalıştı. Teknik yeniden üretimin siyasal olanaklarına verdiği ağırlık, Adorno’nun kültür eleştirisiyle hem yakınlık hem gerilim oluşturur. Tarih tezleri, ilerlemeyi zorunlu ve kesintisiz bir süreç olarak kabul eden anlatıları sorgular.
Benjamin’in çalışma biçimi edebiyat eleştirisini, çeviriyi ve tarihsel malzeme toplamayı bir araya getirir. Pasajlar projesindeki alıntılar, kent imgeleri ve metalar tamamlanmış bir büyük anlatının süsleri değildir; geçmiş ile şimdinin birlikte okunmasını araştıran düşünsel malzemedir. Çalışmanın tamamlanmamış niteliği önemini azaltmadığı gibi bütün parçaların son bir sisteme ait olduğu varsayımını da gerektirmez.
Scholem, Brecht, Lacis ve Adorno ile ilişkileri farklı tartışma eksenleri açar: Yahudi düşüncesi ve dil; tiyatro ve üretim; kent ve ortak yazarlık; estetik ve toplumsal dolayımlar. Benjamin’in portresini bunlardan tek birine indirgemek, çalışmalarının gerilimli çoğulluğunu örter. Karşılıklı mektuplar ve ortak metinler, her ilişkiyi kendi kaynağıyla inceleme olanağı verir.
Kaynaklar:
Walter Benjamin, Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit (1935–1939).
Walter Benjamin, Über den Begriff der Geschichte (1940).
Rolf Wiggershaus, Die Frankfurter Schule: Geschichte, theoretische Entwicklung, politische Bedeutung (1986).
Walter Benjamin, Das Passagen-Werk (edited by Rolf Tiedemann, 1982); Howard Eiland; Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life (2014).
İlişkili kişiler
Gershom Scholem
Yakın dost ve düşünsel muhatap
1915’ten itibaren gelişen dostlukları ve yazışmaları, Benjamin’in dil, çeviri, Yahudi geleneği ve tarih üzerine düşüncelerini anlamak için temel kaynaklardandır. Scholem’in yorumları Benjamin’in bütün görüşleriyle özdeş değildir. Harita noktası Scholem’in sonraki araştırma merkezi olan Kudüs’ü gösterir; 1915’teki karşılaşmanın yeri değildir.
Kaynak
Gershom Scholem, Walter Benjamin: Die Geschichte einer Freundschaft (1975).
Walter Benjamin, Die Aufgabe des Übersetzers (1923).
Walter Benjamin, Über den Begriff der Geschichte (1940, metnin yazım yılı).
Dostluk, eleştirel tartışma ve sanatın üretim koşulları
Benjamin’in Brecht’le tartışmaları, sanatın siyasal etkisini yalnızca ilettiği görüşlere indirgemeden üretim tekniği ve izleyicinin konumu üzerinden sorgulamasına katkı sağlar. Svendborg ziyaretleri bu ilişkinin somut bağlamlarındandır. Brecht ile Adorno’nun Benjamin üzerindeki etkileri birbirine eşit veya uyumlu değildir.
Kaynak
Erdmut Wizisla, Benjamin und Brecht: Die Geschichte einer Freundschaft (2004).
Walter Benjamin, Der Autor als Produzent (1934, metnin yazım yılı).
Ortak yazar ve tiyatro alanında düşünsel etkileşim
1924 Capri karşılaşması, tiyatro ve devrimci kültür tartışmalarının Benjamin’in araştırmalarındaki yerini anlamak için önemlidir. Napoli üzerine ortak metinleri, kent yaşamını birlikte gözlemleyen ve yorumlayan iki yazarın ürünüdür. Lacis’in katkısı yalnızca kişisel ilişkiye indirgenemez.
Kaynak
Asja Lacis, Revolutionär im Beruf: Berichte über proletarisches Theater, über Meyerhold, Brecht, Benjamin und Piscator (1971).
Walter Benjamin; Asja Lacis, Neapel (1925).
Howard Eiland; Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life (2014).
Marx’ın meta, kapitalizm ve toplumsal ilişkiler çözümlemeleri Benjamin’in kültürel nesneler ve modern Paris üzerine araştırmalarına kuramsal kaynak sağlar. Kişisel karşılaşma söz konusu değildir. Benjamin’in kavramları, Marx’ın metinlerinin doğrudan tekrarı olarak sunulmamalıdır.
Kaynak
Karl Marx, Das Kapital, Band I, Kapitel 1, Abschnitt 4: Der Fetischcharakter der Ware und sein Geheimnis (1867).
Walter Benjamin, Das Passagen-Werk, haz. Rolf Tiedemann (1982, ölüm sonrası yayım), özellikle Konvolut N.
Howard Eiland; Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life (2014).
Benjamin, Baudelaire’in şiiri üzerinden kalabalığı, şoku, flanörü ve modern deneyimi araştırır. Bu bağlantı, bir düşünürün başka birinin eserlerini kendi soruları doğrultusunda okumasına örnektir; biyografik dostluk değildir.
Kaynak
Walter Benjamin, Das Paris des Second Empire bei Baudelaire (1938); Über einige Motive bei Baudelaire (1939).
Walter Benjamin, Das Passagen-Werk, haz. Rolf Tiedemann (1982, ölüm sonrası yayım), özellikle Konvolut N.
Benjamin’in Proust çevirileri ve Proust üzerine yazısı, bellek ile deneyimin anlatıda nasıl biçimlendiğini incelemesi bakımından önemlidir. Franz Hessel’le yürüttüğü çeviri çalışmaları bu ilişkinin üretim boyutunu oluşturur. Kişisel karşılaşma varsayılmaz.
Kaynak
Walter Benjamin, Zum Bilde Prousts (1929).
Howard Eiland; Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life (2014).
Kafka’nın anlatıları Benjamin’in gelenek, yasa ve aktarım sorularını geliştirdiği bir okuma alanıdır. Scholem’le tartışmaları, Kafka’yı teolojik ve tarihsel açılardan yorumlamanın gerilimlerini açığa çıkarır. Kafka’nın sonraki okuru olmak, onunla kişisel ilişki kurmak anlamına gelmez.
Kaynak
Walter Benjamin, Franz Kafka: Zur zehnten Wiederkehr seines Todestages (1934).
Gershom Scholem, Walter Benjamin: Die Geschichte einer Freundschaft (1975).
Tarih ve Sınıf Bilinci’nin okunması, Benjamin’in 1920’lerde Marksist düşünceye yönelişinin önemli uğraklarındandır. Şeyleşme sorusu, toplumsal ilişkileri kültürel biçimlerde okuma çabasına kaynaklık eder. Bu ilişki aynı kuramsal yöntemin benimsendiği anlamına gelmez.
Kaynak
György Lukács, Geschichte und Klassenbewußtsein (1923).
Howard Eiland; Michael W. Jennings, Walter Benjamin: A Critical Life (2014).
Adorno’yla yazışmaları, sanatın özerkliği, toplumsal dolayımlar ve kültürel biçimlerin ekonomik ilişkilerle nasıl açıklanacağı üzerine anlaşmazlıkları içerir. 1938 Baudelaire metni çevresindeki tartışma bunun somut bir örneğidir. Adorno burada tek yönlü bir öğretmen olarak değil, karşılıklı eleştirinin muhatabı olarak yer alır.
Kaynak
Theodor W. Adorno; Walter Benjamin, Briefwechsel 1928–1940, haz. Henri Lonitz (1994).
Walter Benjamin, Das Paris des Second Empire bei Baudelaire (1938); Über einige Motive bei Baudelaire (1939).
